Deniz Akvaryumu Dizaynı

Akvaryum dizaynını iki şekilde ele alabiliriz. Birincisi akvaryumun şekli, ikincisi kaya dizaynı. Akvaryum şeklini etkileyen birçok faktör vardır. Örneğin akvaryumu koyacağınız yer ile akvaryum boyunun uyumu, bakacağınız canlılar, akvaryuma harcayabileceğiniz para ve zaman.

Küçük bir odaya gidip de kocaman bir akvaryum koyarsanız pek güzel durmaz. Aynı şekilde kocaman bir odadaki küçücük bir akvaryum kimsenin ilgisini çekmeyecektir. Oda ile akvaryum boyunun orantılı olması ev dekorasyonu için oldukça önemlidir. Akvaryum önü bombeli, L şeklinde, altıgen, oldukça alçak, oldukça derin yada buna benzer şekillerde olabilir. Örneğin deniz atı barındıran bir resif akvaryumu kuracaksanız akvaryumun yüksekliğinin boyundan uzun olması deniz atları için çok daha iyi olacaktır. Bir istiridye akvaryumu için ise oldukça alçak bir akvaryum güzel olabilir çünkü istiridyelerin renkleri en güzel tam tepeden baktığınızda gözükür. Akvaryum seçerken oldukça titiz davranın, değişik bir şekil akvaryumu çok daha güzel gösterebilir bazen. Bazen de tam tersi olur ve yanlış seçilen şekil yüzünden akvaryum kötü durabilir.

Akvaryumun şekli elinizdeki ekipmanlarla da bir bakıma ilgilidir. Eğer elinizde güçlü bir lamba yoksa doğal olarak bu lambayı derin bir akvaryumda kullanamayacaksınızdır. Çok güçlü bir lamba var ise de, alçak bir akvaryumda eğer aklınızda düşük ışık isteyen canlılar bakmak da varsa, sorun çıkabilir. Aynı şey akıntı için de geçerlidir. Alçak bir akvaryumda dibe koyulan güçlü bir çift motor kayalar arasında tortuların birikmesini engelleyebilirken yüksek bir akvaryumda her katmana daha az güçlü motorlar koyarsanız ancak benzer bir verim alabilirsiniz.

 

Kaya dizaynı bence bir akvaryumu özel kılan en önemli unsurlardan biridir çünkü birbirinden farklı binlerce farklı dizayn yapılabilir ve her birinin çekici farklı bir yönü bulunabilir. Birkaç resif akvaryumu karşılaştırıldığında eğer sizin akvaryumunuzun diğerlerinden çok farklı bir kaya dizaynı varsa, bu görenlerin direkt gözüne çarpacaktır. Tabi ki burada kaya dizaynı ile akvaryumdaki canlılar arasındaki uyum da çok önemlidir.


İlk başta kayalar (ya da kullanacağınız malzeme) en iyi şekilde akıntıdan ve ışıktan yararlanılabilecek ve filtrasyona çok fazla yük getirmeyecek şekilde olması gerekir. Örneğin eğer akvaryumunuz 4 taraftan izlenebilen bir akvaryum değil ise, yassı ve büyük birkaç kayayı arka cama yaslayıp dizaynımızı bu kayalar üzerinde yapabiliriz. Burada amaç, akvaryumun arka kısmında akıntılı boş alan bırakmaktır böylece tortu birikimi en aza inecektir. Ayrıca buraya motorları da saklayabiliriz. Işıktan faydalanmak içinse ise, örneğin, eğer kayaları bir uçurum şeklinde dizersek, bu dizaynın ancak üzerini kullanabiliriz mercan koymak için. Fakat kayalar yavaş yavaş yükselirse, tüm bu alanı kullanabiliriz.

Kaya dizaynı ile balık ilişkisi önemlidir. Örneğin akvaryumda utangaç balıklar varsa kayaların hem balıkların rahatça saklanabileceği hem de sizin onları görebileceğiniz şekilde dizilmesi sizin için iyi olur. Yada akvaryumda büyük yüzücü balıklar varsa kayaların hilal şeklinde dizilmesi balıklar için daha iyi olacaktır. Pseudanthias dispar hareminin kayaların içine girip çıkmaları, Apogon türünden bir kardinal sürüsünün mağaralarının içinde dururken geçen yemleri yakalamaları yada kayadaki bir deliği yuvası olarak seçen bir Gramma loreto'nun yuvasından geçen balıkları ağzını açıp dişlerini göstermesini izlemek akvaryuma birçok eğlence katacaktır.

Omurgasızların sağlığı için de kaya dizaynı önemlidir. Büyük ve alçak bir kısa polipli sert mercan akvaryumunda kayalar yavaşça sağ yada sol tarafa doğru yükseltilip en üst noktalara mangrov ağaçları konulabilir. Doğada mangrovların köklerinin üzerinde Pocillopora damicornis türü kısa polipli sert mercanlar bulunabilir. Bunun dışında diğer Pocillopora türleri ve bazı Acropora, Montipora, Pavona ve Porites türleri de mangrovların yaşadığı ortama benzer yerlerde yaşadığından bu mercanların kullanılması uygundur. En aşağıda kum olursa buraya da Stichodactyla gigantea gibi bir anemon konulabilir. Böylece yalnızca ilginç ve güzel bir akvaryuma sahip olmazsınız, aynı zamanda tüm bu canlılar çok benzer ortamdan geldiğinden (kıyıya çok yakın yani çok ışık alan ve bol akıntılı yerler, bazen bu mercanlar ve anemonlar su çekilince suyun dışında da kalırlar) ihtiyaçları da benzer olur ve akvaryuma uyumda zorluk çekmezler. Fakat bu akvaryuma bir mantar, bir Dendronepthya yada bir Xenia türü mercan koyarsanız Dendronepthya yüksek ışıktan, Xenia güçlü akıntıdan ve mantarlar da hem ışık hem akıntı yüzünden ya ölecektir yada gelişme gösteremeyecektir. Bu 3 canlı genelde daha derinde bulunurlar ve geldikleri yer de daha farklıdır. Bu canlılar için uygun bir akvaryumun kaya dizaynında ise büyük mağaralar kullanılmalıdır ve hatta Dendronepthya'lar mağara duvarlarından sarkıtılabilir. Gördüğünüz gibi farklı derinliklerden yada bölgelerden gelen canlılar için de farklı kaya dizaynları yapılmalıdır.