Deniz Akvaryumlarında Canlı Seçimi

Tuzlu Su Akvaryumu Canlı Seçimi
Tuzlu canlılarının büyük bir çoğunluğu doğadan toplama yoluyla gelmektedir. Tuzlu su canlılarında, özellikle balık olarak bakıldığında çok az bir bölümü akvaryum üretimidir. Bu nedenle tuzlu su canlıları alırken özellikle dikkatli olmak gerekir. Mümkün olduğunca akvaryumda yetiştirilmiş canlı seçimi yapmak, doğadan daha az canlı toplanmasına neden olacaktır.  
Sadece talep olduğu için getirilen bir çok canlının akvaryumda özellikle tecrübesiz ellerde bakılmasına olanak yoktur. Başından beri tekrarladığımız gibi, canlı alınmadan önce kesinlikle o canlı hakkında araştırma yapılmalı ve ihtiyaçları öğrenilmelidir. Bu konuda sadece bir kişinin lafı ile ‘senin akvaryumunda olur, çok kolay canlıdır’ gibi söylemlere itibar edilmemelidir.  
Seçilecek balıklar kişinin zevkine göre değişse de   başlangıç için daha kolay türlere yönelmeli ve ilk başlarda oluşacak yosun sorununu önlemek için öncelikli olarak akvaryumda Astrea ve Turbo   snail, hermit crab gibi temizlikçi canlılar eklenmesinde fayda vardır. Deniz kestanesi de eklenebilir.
Daha sonra eğer zarar verecek balıklar eklenmeyecekse temizlikçi karides (Lysmata amboinensis) eklemek güzel olacaktır.

domino-damsel
Astrea
Hermit Crabpic
Lysmata amboinensis

Bu hobiye başlarken en çok ilgi duyulan olay ve en çok sorulan sorulardan biri de; 'İki tane palyaço balığı ve bir anemon beslemek istiyorum. Nasıl bir akvaryumum kurmam lazım?' Sorusudur. Kedinin sahibinin bacakları arasına sevgi ile sürtünüp, mutluluk içerisinde mırıldanmasına oldukça benzeyen, palyaço balığının bir anemonun kollarında dans edermişçesine yuvarlanan görüntüsü herkesi etkilemektedir. Bu görüntü oldukça heveslendirici olmakla birlikte, anemonlar yeni başlayanlar için uygun canlılar değildir. Yüksek kalitede su şartları, oldukça kuvvetli ışık isterler. Bu şartlar sağlanmadığında kendisine uygun bir yer aramak için akvaryum içerisinde sürekli gezme eğilimindedir. Yapısı itibari ile anemonlar bünyelerine su alarak veya vererek kendilerini şişirip, küçücük hale getirebilir. Tabir yerindeyse gereğinde iğne deliğinden geçer. Genellikle de gezerken kollarını akvaryum içerisindeki sirkülasyon pompalarına kaptırıp sadece kendilerini öldürmekle kalmayıp, akvaryumdaki diğer canlıları da zehirlerler.

Palyaço balıklarının da sert karakterli olan cinsleri bulunmaktadır. Özellikle maroon clown fish (Premnas biaculeatus) oldukça irileşmekte ve büyüdükçe güzel rengini kaybederek kahverengileşmektedir. Palyaço balıklarından tek tür alıp, biri büyük biri küçük çift olarak akvaryumunuza rahatlıkla ekleyebilirsiniz. Palyaçoların illâ anemona ihtiyacı yoktur, anemon olmadan da yapabilirler. Eğer resif akvaryumu düşünülüyorsa zoanthid’leri Xenia’ları Leather coral’leri de kendilerine yuva olarak seçebilirler.  

Küçük bir akvaryum planlanıyorsa balık olarak; Damsel türleri (Chromis cyanea) veya (Dascyllus trimaculatus)   fiyat olarak uygundur. Bölgeci ve sert balıklar olduğundan diğer küçük balıklara zarar verebilir. Damsel koymak istiyorsanız ilave koyacağınız balıkların sayısında oldukça düşüş olacaktır.
Royal dottyback de (Pseudochromis Paccagnellae) sert ve bölgeci bir balıktır.   
 
Başlangıçta yem sorunu olmayan balıkları tercih etmekte fayda vardır. İlk başlarda Mandarin, Cardinal gibi balıklardan kesinlikle uzak durmak gerekir. Akvaryumda yosun sorununu doğal yoldan çözmeye yönelik gibi görülse de bicolor blenny (Ecsenius bicolor) de ileride yem sorunu çıkarabilir.
Yem problemi olmayan gobyler yeni başlayanlar için uygun balıklardır. Deniz balıklarının çoğunluğu su yüzeyinden yem almaya alışkın değildir. Yem almaya çıkarken kendilerini huzursuz hissederler. Bu nedenle altlarında en ufak bir hareket olduğunda sıçrama eğilimi gösterip akvaryumdan dışarı düşerler. Purple firefish (Nemateleotris decora) de aynı eğilimi gösterir. Mutlaka önlem alınmalıdır.  
Yellow watchman goby (Cryptocentrus cinctus) akvaryumun tabanında sanki ellerinin üzerinde duruyormuş gibi çok barışçıl ve seyrine doyum olmayan resif uyumlu bir balıktır.
Akvaryumda oluşacak, ve canlı kayalar ile taşınacak istenmeyen canlılara yönelik olarak akvaryuma bir adet wrasse türü eklemekte fayda vardır. Bu sixline wrasse (Pseudocheilinus hexataenia) veya yellow wrasse (Halichoeres chrysus) olabilir.

Biraz daha büyük bir akvaryum düşünülüyorsa Tang balıkları da tuzlu su balıkları içinde çok ilgi çeken, akvaryumda yosun sorununu belli ölçülerde baskı altında tutan barışçıl balıklardır. Yalnız bu balıkların bazı türlerinin akvaryumda 25 ~ 30 cm boya kadar büyüdüğü dikkate alınmalıdır. Yeni başlayanlar için Tanglerin powder blue, naso gibi bazı nazik türleri uzak durulması gereken canlılardır.
Akvaryum iyice oturduktan sonra cüce melek balığı türleri (Centropyge) de eklenebilir. Bu balıklarında içinden bazıları kuru yem almada Centropyge bicolor gibi zorlanabilir. Bu nedenle iyi araştırılması gereklidir.
Yalnız balık akvaryumu düşünülüyorsa kelebek türleri ve büyük melek balıkları da eklenebilir. Yalnız bu balıkları alırken yem problemi olup olmadığı iyice araştırılmalı yem alıp almadığı mutlaka gözle görülmelidir. Yeni başlayanlar için pek uygun balıklar değildir.
Deniz atları ve deniz iğneleri de yeni başlayanların oldukça ilgisini çeken türlerdir. Bizim denizlerimizde de kolaylıkla bulunabilirler. Bu türler de hem sadece kendilerinin olduğu özel akvaryum isterler, hem de yem sorunlarından dolayı yeni başlayanlar için uygun canlılar değildir.
Basit mercanlarla başlamak isterseniz. Mantarlar ve polipler idealdir.
En çok yapılan hatalardan birisi sistemin kaldırabileceğinden fazla balık eklemektir. Ekipmanlarınızın kaldırabileceğinden fazla canlı eklemeyin. Balıkların yaşıyor olması mutlu olduklarını göstermez. Hemen beyaz benek olurlar. Bu benekten balık ölmez ama süreç içerisinde sağlıksız bir ortamda bulundukları için bütün balıklarınız bir anda ölebilir.
Düzenli ve gerektiği kadar yemleme yapın. Fazla yemleme su kalitesini bozar ve balıklarınızın hastalanmasına yol açar. Balıklarınıza hemen tüketebilecekleri kadar yem verin.